Ağrı Dağı Efsanesi:

Yaşar Kemal'in romanı (1970). Halk edebiyatından geniş ölçüde esinlenilen ve bazı efsaneleri yeni bir anlatımla dile getiren yazarın destan biçiminde kaleme aldığı yapıtlarındandır. Konusu Ağrı dağının zulme ve kötülüğe öfkelenmesiyle ilgili bir halk inancı çerçevesinde gelişir. Beyazıt paşası zalim Mahmut hanın atı halktan bir delikanlı olan Ahmet'in kapısına gelir. Töreye göre at onun olmalıdır. Olaylar Mahmut hanın töreye karşı çıkması, hapsettirdiği Ahmet'e kızı Gülbahar'ın sevdalanması, Gülbahar'ı seven zindancı Meme'nun Ahmet'i serbest bıraktıktan sonra kendi canına kıyması, Gülbahar'ı Memo'dan kıskanan Ahmet'in dağdaki gölde boğulması biçiminde gelişir. At, kutsal meşe ağacı, demirci gibi destansı motifler, sofi, kervan şeyhi, paşanın kızını vermek için dağın doruğuna çıkma koşulunu koyması gibi masal ve halk hikayesi motiflerinin yer aldığı yapıt renkli doğa betimlemeleriyle de dikkati çeker.

Yapıt, Ali Taygun'un uyarlamasıyla 1974'te İstanbul Şehir Tiyatrolarında, Macit Koper'in uyarlamasıyla da 1981-1982'de Dostlar Tiyatrosunda sahnelendi.

Kaynak: Büyük Larousse Sözlük ve Asiklopedisi Sayfa:190 (20 Mayıs 2007)