|
www.insicamx.com
|
|
Sokak ve çocuk Sevgi USTA SAYITA İÜ Siyasal Bilgiler Fakültesi
Sokak çocukları sayısında Latin Amerika Ülkeleri'nde 1970'lerde çok büyük artış olduğu, 1980'li yıllarda sorunun sadece Latin Amerika, Güney Afrika ve Asya'nın bazı ülkelerine özgü olduğu düşünülürken, büyük bir salgın gibi başka ülkelere de sıçradığı görülmektedir. Avrupa Konseyi Sokak Çocukları Çalışma Grubu'nun, Avrupa Konseyi'ne bağlı ülkelerde yaptıkları çalışmalara dayanan 1994 tarihli Sonuç Raporu'nda, Sokak Çocukları olgusunun Avrupa'da da yeni olmadığı, ancak bilinenlere uymadığı belirtilmektedir. Raporda, bu ülkelerin sokak çocukları gibi bir kavramı ya da kavramın ifade ettiği çocukların varlığını çoğunlukla kabul etmedikleri gibi, medyanın etkisiyle oluşan üçüncü dünya ülkelerindeki sokak çocuğu imajı nedeniyle de pek çoğu politik açıdan sorunun varlığını kabulde zorlandıkları, bu konuda sivil toplum kuruluşlarının daha açık ve gerçekçi davrandıkları ifade edilmektedir.
Dünya Sağlık Örgütü'nün (WHO) Madde Kullanımı Üzerine Bir Program geliştirmek üzere gerçekleştirdiği ve her kıtadan seçilen 10 şehirde madde kullanan 550 çocukla yaptığı araştırmada (WHO 1997) 40 milyon çocuğun Latin Amerika'da, 25-30 milyon çocuğun Asya'da ve 10 milyonun üzerindeki çocuğun da Afrika'da bulunduğunun tahmin edildiği belirtilmektedir. Yüzde 71-97 arasında erkek çocuk olduğunun tahmin edildiği, kız çocuklarının sayısının çok az olmakla birlikte çok daha güç koşullarda oldukları ifade edilmektedir. Ancak bu sayı sokakta çeşitli nedenlerle bulunan çocukların genel sayısıdır. Bunlar arasında en geniş tanımıyla aileleriyle sınırlı ilişkisi olan veya hiç ilişkisi olmayan, yaşamını sokakta geçiren ve geçimini sokakta sağlayan çocukları ifade eden sokak çocuklarının oranı küçük bir azınlık olarak yüzde 5 ile yüzde 15 arasında değiştiği ifade edilmektedir. Dakka'da yapılan bir araştırmada bu oranın yüzde 7 olduğu, UNICEF'in bir seminerinde aileleriyle bağlarını koparmış ve bir barınağa ihtiyacı olan çocukların oranının yüzde 5 ile yüzde 10 arasında değiştiği belirtilmektedir.
ÇOCUKLARIN SOKAĞA İTİLME NEDENLERİ
1995 yılında Meksiko City'de Ulusal Eylem Komitesi tarafından sokak çocukları sayılmıştır. 13 bin 373 çocuğun sokakta olduğu bunların yüzde 13'ünün sokakta yaşayan, yüzde 87'sinin ise sokakta çalışan çocuk olduğu belirlenmiştir. 1990'lardan sonra BM Sokak Çocuklarının Güç ve Durumu başlıklı kararında sorun küresel bir olgu olarak kabul edilmiş ve Birleşmiş Milletler belgelerinde ve çalışmalarda yerini almıştır. 1994 yılında Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Komisyonu'nun "Sokak Çocuklarının Güç ve Ciddi Durumu" başlıklı kararı ile tüm dünyada sokakta yaşayan çocuk sorunu kabul edilerek çözüm önerileri getirilmiştir. Yapılan küresel, bölgesel ve yerel araştırmalarda çocukların sokağa gelmelerinde tek bir neden olmadığı, birbiriyle ilişkili birçok nedenin kombinasyonu bu çocukları sokağa itmekte olduğu ileri sürülmüştür. Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Komitesi'ne göre, çocukları sokağa yönelten ailelerinin kendilerini istememesi ya da istismar etmesi değil, ekonomik gereksinim ve dürtülerdir.
Kırdan kente göç, aşırı yoksulluk, terk edilme, ayrıca aile içi istismar da bu nedenler arasında sayılmaktadır. Birleşmiş Milletler "Sokak Çocuklarının Ciddi ve Zor Durumu" başlıklı kararının başlangıç kısmında "sokak çocuklarının ortaya çıkışı ve marjinalleşmesinde, yoksulluk, köyden kente göç, işsizlik, ailelerin parçalanması, hoşgörüsüzlük, istismar ve savaşın dahil olduğu çeşitli sebepler olduğu ve bu sebeplerin sosyo-ekonomik zorluklarla ağırlaştığı" belirtilmektedir. Consortium for Street Children tarafından hazırlanan bir raporda, çocukları sokağa iten nedenler arasında şiddet ve yoksulluk en önemli faktörler olarak belirtilmektedir. WHO'nun Raporu'nda, çocukların sokağa gelme nedenleri olarak, aile çözülmesi, silahlı çatışma, yoksulluk, doğal ve insanların neden olduğu afetler, açlık/kıtlık, fiziksel ve cinsel istismar, yetişkinler tarafından sömürülme, göç, kentleşme ve aşırı kalabalık, alt kültürleşme sayılırken; Avrupa Raporu'nda da sokak çocuklarının sayısının artmasında Doğu Avrupa ülkelerinde gelen göç, yasadışı mültecilik, barınma sorunları, çocuklarına bakamayan ana babalar, politik, sosyal ve ekonomik gelişmeler, artan yoksulluk ve bazı ülkelerdeki işsiz gençlik bu nedenler arasında önde gelmektedir. Bu araştırmalarda yoksulluk ve şiddet ortamında yaşayan bütün çocukların sokağı tercih etmedikleri, ancak bu çocukların potansiyel sokak çocukları oldukları ileri sürülmektedir.
Kaynak: http://www.birgun.net 24 Kasım 2007
|