|
Ay Kimin?
Dünya Hariç Bütün Gezegenler Kimin?
1970’li yıllarda Amerikalı Dennis Hope, Ay’ı ve güneş sistemindeki Dünya
haricinde tüm gezgenleri adına kaydettirmişti. ABD yasasına göre, başka
birinin adına kayıtlı olmadığı ve kimse itiraz etmediği sürece isteyen her
vatandaş istediği gayrimenkulu kendi adına kaydettirebiliyor. Yasadaki bu
açıktan yararlanan Californialı işadamı Hope, Ay’ı kendi adına tescil
ettirmişti. Ancak, bunun ne kadar geçerli olduğu tartışma konusu. Birçok
ülkenin imzaladığı ay sözleşmesine göre, "Ay üzerindeki en ufak bir
kırıntı dahi hiçbir organizasyonun, kuruluşun ya da herhangi bir kişinin
malı olamaz." Ancak tüm bu belirsizliğe karşı, her ülkede ayrı ayrı
şirketler tarafından pazarlanan Ay’daki arsalar kapış kapış gidiyor.
Ay'ın Sahibi Kim?
Bu gün Ay yüzeyine dikilmiş tek bayrak ABD'ye ait. Aya ilk ayak
basmanın yanında 1969-1972 yılları arasında 12 ABD'li astronot ay
yüzeyinde dolaştılar, toplam 170 saat Ay'da kaldılar. Bu arada sağa sola
kilometrelerce yürüyüş yaptılar. Dünyaya dönüşlerinde 400 kilogram kaya ve
toprak örneği, 30 000 fotoğraf getirdiler.
Bütün bunlar az şey değil. Onca çalışma, emek, bilgi, para ve risk. Ay
için sarf edilen ve katlanılan bunca şeye karşılık Ay'ın ABD'ye ait olması
pek mantıksız gelmiyor. Niçin Ay'ı da bir eyaletleri ilan edip
bayraklarına bir yıldız daha ilave etmediler?
Aslında insanların çoğu tarafından, Neil Armstrong'un aya ilk ayak
basışından ve oraya ABD bayrağını dikmesinden beri Ay'ın ABD malı ve
toprağı olduğu sanılıyor. Ancak bu bayrak sembolik açıdan bir önem taşıyor
ve şimdilik Ay kimseye ait değil.
Sovyet Rusya ile ABD'nin uzaya gitme yarışına başlamaları ile birlikte
uzayı sahiplenme konusu da gündeme geldi. Sonunda 1968 yılında, yani Ay'a
seyahatten bir yıl önce yapılan uluslararası bir anlaşma ile çözüme
ulaşıldı. Ay'ın ve diğer gökcisimlerinin ve uzayın araştırılması ve
kullanılması konusunda belirli kurallar getirildi.
Bu anlaşmaya göre, uzay hiç bir şekilde ve hiç bir ulus tarafından
sahiplenilemez. Tüm dünyanın malı olarak kabul edilen Antarktika gibi uzay
ve Ay kimseye ait değil veya herkese ait. İsteyen gidebilir.
Kaynak:http://bilim-sitesi.cwrwgl.com (06 Nisan 2007)
Ay Kimin?
|