|
Uygurlar
Uygur devleti, 744 yılında Kutluk
Bilge Kül Kağan tarafından kurulmuştur. Başkenti Karabalasagun'dur.
Uygurlar, din değiştiren ilk Türk devletidir. Göktanrı dininden, Mani
dini'ne geçmişlerdir. Mani dini, Hıristiyanlık ve Budizm karışımı bir
dindir. Hayvani gıdalar yemeyi yasaklayan, savaşçılık duygusunu zayıflatan
kurallar içerir. Bu yüzden, Türklerin yaşam tarzına uygun düşmemiş ve
Uygurların zayıflamasına neden olmuştur. Uygurlar, Çin ile dostça
geçinerek ticareti geliştirmişlerdir. Böylelikle, köyler, kasabalar
gelişmiş kalabalık şehirler haline gelmiştir ve bu nedenle ilk yerleşik
hayata geçen Türk devleti olmuştur. yerleşik yaşamda tarım ve mimari
gelişmiştir. Tahta harflerle matbaacılık yapan Uygurlar, kağıdı da
kullanmışlardır. Uygurların 14 ila 18 harften oluşan birde alffabeleri
olmuştur. Uygurlar, kendi dinleri dışında diğer dinlere de hoşgörülü
davranmışlardır. Uygurlar, Mani dininin terimlerini Türkçe'ye çevirerek
ulusal kimliklerini korumaya çalışmışlardır.Dünya
ve Türk Tarihine Katkıları;
Tapınak yapımına önem vermişlerdir.
Karabalgasun Yazıtları'nı dikmişlerdir.
Göktanrıccılıktan Mani Dinine geçerek din değiştiren ilk Türk devleti
olmuşlardır.
Yerleşik yaşama geçmişlerdir.
Alfabenin gelişimine katkı sağlamışlardır.
Matbaacılığı ileriye taşımışlardır.
Uygur Kağanları
Kutlug Bilge Kül Kağan 745 - 747
Moyun-çor Kağan 747 - 759
Bögü Kağan 759 - 779
Tun Baga Tarhan 779 - 789
Ay Tengride Kut Bolmış Külüg Bilge Kağan 789 - 790
Kutlug Bilge Kağan 790 - 795
Kutlug Kağan 795 - 805
Ay Tengride Kut Bolmış Külüg Bilge Kağan 805 - 808
Ay Tengride Kut Bolmış Alp Bilge Kağan 808 - 821
Ay Tengride Ülüg Bolmış Küçlüg Bilge Kağan 821 - 833
Ay Tengride Kut Bolmış Alp Külüg Bilge Kağan 833 - 839
Ho-Sa Kağan 839 - 840
|